بنیاد امیرکبیر مؤسسه‌ای غیرانتفاعی و عام‌المنفعه است که در سال ۱۳۷۶ به همت زنده‌یاد دکتر حسن حبیبی بنیان نهاده شد و فعالیت رسمی خود را از یکم خردادماه ۱۳۸۶ آغاز کرد. این بنیاد با هدف پاسداشت میراث علمی، فرهنگی و هنری ایران و فراهم‌آوردن بستری مناسب برای پژوهش و آموزش تأسیس شده و از آغاز فعالیت خود کوشیده است نقشی مؤثر در اعتلای فرهنگ و دانش این سرزمین ایفا کند. ساختار بنیاد بر دو بخش اصلی کتابخانه و گنجینه آثار هنری استوار است که هر یک در راستای صیانت و گسترش سرمایه‌های فرهنگی کشور فعالیت می‌کنند.

کتابخانه بنیاد امیرکبیر دربرگیرنده بیش از سی‌هزار جلد کتاب چاپی به زبان‌های فارسی، عربی، فرانسوی، انگلیسی و آلمانی است. گستره موضوعی این منابع حوزه‌هایی چون ادبیات، تاریخ، فلسفه، جامعه‌شناسی، حقوق، الهیات و هنر را شامل می‌شود و نیازهای مطالعاتی پژوهشگران را در سطوح مختلف تأمین می‌کند. افزون بر کتاب‌های چاپی، صدها عنوان کتاب چاپ سنگی و سربی در این مجموعه نگهداری می‌شود که از منظر تاریخ نشر و مطالعات فرهنگی اهمیت ویژه‌ای دارند. در بخش نسخ خطی، آثاری با قدمتی تا حدود هشتصد سال وجود دارد که برخی از آن‌ها به قلم کاتبان نامدار همچون درویش عبدالمجید طالقانی و وصال شیرازی کتابت شده‌اند و از ارزش تاریخی و هنری کم‌نظیری برخوردارند. همچنین مجموعه‌ای قابل‌توجه از اسناد تاریخی، فرامین، عقدنامه‌ها و مطبوعات ایرانی و اروپایی در این گنجینه حفظ شده است که امکان بررسی سیر تحولات فکری، فرهنگی و اجتماعی دوره‌های مختلف را برای پژوهشگران فراهم می‌آورد.

در کنار کتابخانه، گنجینه بنیاد شامل بیش از سیصد اثر هنری است که دربرگیرنده تابلوهای نقاشی قهوه‌خانه‌ای، نگارگری، آثار هنری در سبک‌های ایرانی و فرنگی و نمونه‌هایی از صنایع دستی و آثار تزئینی می‌شود. بخشی ارزشمند از این مجموعه به هدایایی اختصاص دارد که زنده‌یاد دکتر حسن حبیبی در دوران تصدی معاونت اول ریاست جمهوری از دولتمردان کشورهای مختلف دریافت کرده‌اند و امروز به‌عنوان اسنادی فرهنگی از تعاملات بین‌المللی در این گنجینه نگهداری می‌شوند.

در کنار این دو بخش اصلی، واحد حفاظت و مرمت میراث مکتوب نیز با هدف صیانت از آثار و پیشگیری از فرسایش و آسیب‌دیدگی آن‌ها فعالیت می‌کند. این واحد با بهره‌گیری از روش‌های نوین علمی در حوزه مرمت و نگهداری، به حفاظت از اسناد تاریخی، قطعات خوشنویسی، قباله‌ها و نسخه‌های خطی می‌پردازد و با تثبیت و پاک‌سازی تخصصی آثار، زمینه ماندگاری آن‌ها را برای نسل‌های آینده فراهم می‌سازد.

بنیاد امیرکبیر می‌کوشد با حفظ اصالت آثار، حمایت از پژوهشگران و هنرمندان و فراهم‌سازی بستر بهره‌مندی علاقه‌مندان از ظرفیت‌های علمی و فرهنگی موجود، سهمی پایدار در پاسداشت میراث فرهنگی و تقویت هویت علمی و اخلاقی جامعه ایفا کند و همچنان به‌عنوان نهادی مستقل و فرهنگی در خدمت دانش و هنر این سرزمین باقی بماند.