گنجینه آثار سفال و چینی

زیبایی ماندگار با جادوی خاک و آتش

ادامه مطالعه

زیبایی ماندگار با جادوی خاک و آتش

سفال یکی از نخستین و پایدارترین دستاوردهای انسان در عرصه هنر و صنعت به‌شمار می‌آید و تاریخچه آن به دوران پیش از تاریخ بازمی‌گردد. از نخستین ظروف ساده خاکی گرفته تا آثار تزئینی با نقش و نگارهای پیچیده، سفال در خدمت نیازهای روزمره، آیینی و تجملی بشر بوده است. این هنر در طول تاریخ با پیشرفت تکنیک‌های پخت، لعاب‌دهی و تزیین، متحول شد و در تمدن‌های باستانی همچون ایران، میان‌رودان، مصر و یونان به‌عنوان شاخصی از مهارت فنی و زیبایی‌شناسی به کار گرفته شد. در ایران باستان، سفال علاوه بر کاربردهای عملی، حامل نمادها و الگوهای فرهنگی، مذهبی و اجتماعی نیز بود و آثار برجای‌مانده گواه اهمیت آن در زندگی روزمره و هنر ایرانیان است.

برخی از آثار شاخص گنجینه

گلدان قاجاری عبادی نطنز

گلدان فوق نمونه ای زیبا از سفال ایران است که در کارگاه سنتی سفال عبادی ساخته‌شده‌است. این کارگاه دارای پیشینه‌ای از دوران قاجار است که اکنون توسط برادران عباداللهی نطنزی (عباس و غلامرضا، معروف به برادران نطنزی) اداره می‌شود و همچنان به شیوه سنتی فعالیت خود را ادامه می‌دهد از جمله ویژگی‌های سفال این کارگاه سبک میناکاری روی سفال است که برخی از آن‌ها دارای نقوش برجسته است.

قوری گژل

این قوری نمونه‌ای از چینی گژل روسیه است؛ سبکی که پیشینه آن به قرن هفدهم میلادی بازمی‌گردد و نام خود را از روستای گژل در نزدیکی مسکو گرفته است. هنر سفالگری در این منطقه سابقه‌ای کهن دارد و در دوره تزارهای روس، با حمایت دربار و توجه به صنایع بومی، گسترش و شهرت بیشتری یافت.

ویژگی شاخص گژل، نقاشی آبی کبالت بر زمینه سفید است که با قلم‌مو و به‌صورت دستی اجرا می‌شود. از یک‌سو تصویر معماری کلیسای روسی دیده می‌شود و در سوی دیگر نقش سیمرغ، که جلوه‌ای تزئینی و نمادین به اثر بخشیده‌است. شدت و ظرافت ضربه‌های قلم، طیف‌های متنوعی از آبی ایجاد کرده و به اثر عمق و پویایی داده‌است.

تمام مراحل ساخت، از قالب‌گیری چینی مایع تا نقاشی و لعاب‌کاری، به شیوه سنتی انجام می‌شود و هر قطعه به دلیل اجرای دستی منحصربه‌فرد به شمار می‌آید به همین سبب این ظروف در تعداد محدود تولید می‌شوند و گاه به عنوان هدایای رسمی به مقامات دولتی یا شخصیت‌های برجسته اهداء می‌گردد. ظروف اصلی دارای نشان گژل هستند که اصالت و کیفیت آن‌ها را تأیید می‌کند این ظرف نیز دارای این نشان (Гжель) است.

اکنون در موزه دکتر حبیبی، آثاری بی‌نظیر از سفال و چینیِ هنرمندان ایرانی و خارجی نگهداری می‌شود؛ مجموعه‌ای ارزشمند که طی سال‌ها توسط دکتر حبیبی خریداری شده یا به ایشان اهدا گردیده است. از سفال‌های سنتی ایرانی با لعاب‌های درخشان و نقش‌مایه‌های اصیل گرفته تا چینی‌های ظریف شرق و اروپا، در این گنجینه پیوندی میان فرهنگ‌ها و زیبایی‌شناسی‌های متنوع هنر سفالگری شکل گرفته است؛ پیوندی که گفت‌وگوی هنری میان سنت و جهان معاصر را بازتاب می‌دهد.

آثار سفالی

۳ اثر

آثار چینی

۱ اثر